Dolende voorouders, twee.

Zoals ik al in een vorige column had geschreven verbaas ik me vaak over allerlei mensen, traditie, s en gebruiken. (Zie mijn column van 2 Oktober. ) In het onvolprezen blad Ons Amsterdam hadden ze toevallig ook een stuk over dolende voorouders.

Maar meer over hoe vroeger mensen werden terecht gesteld. Op de plek waar nu het Shell gebouw in Amsterdam noord staat,  daar was vroeger het galgenveld. In 1409 kreeg Amsterdam de zeggenschap over dat gebied en over de Volewijk. Daar werden al vanaf 1360 de veroordeelden tentoon gesteld. Dit ter afschrikking wat er kon gebeuren als je je niet aan de wet hield. Ook de schepen en hun bemanningen die Amsterdam aan deden werden gelijk gewaarschuwd door het macabere uitzicht.

Al dachten ze daar in die tijd heel anders over. Het galgenveld was ook een gezellig uitje voor het hele gezin. Net als de terechtstellingen die op de Dam gehouden werden. Ouders konden hun kinderen waarschuwen zodat ze niet voor galg en rad opgroeiden. Je kon de gehangenen op je gemak bekijken, Ze bleven net zolang hangen tot ze vanzelf van de galg afvielen. Als ze er vanaf vielen dan vielen ze in een daarvoor speciaal aangelegde diepe put, die onder de galg gegraven was. Deed het ook altijd leuk voor de kinderen in die tijd.

Op een tekening bij het artikel zie je een groepje mensen dansen en muziek maken in de buurt van de galg en de put, Kinderen spelen met een bal, vrouwen staan gezellig te keuvelen en de lijken bungelen al rottend in de wind. In de winter was het blijkbaar helemaal feest, want dan kon je op de schaats of de slee naar noord. IJspret met koek en sopie. En de lichamen bleven dan ook wat langer goed. Rare jongens die Amsterdammers uit veertien honderd.

Later is precies op de plek het Shell gebouw neer gezet. Ze schatten dat er onder de toren nog zo een duizend lijken liggen. Al kan ik zover niet terug in onze familiestamboom, maar het zal mij niet verbazen als daar een erg ver familielid van mij bij ligt.

Maar de vraag is, heb ik daar dan last van. Komt die crimineel dan nog wel eens spoken bij mij. Nee, dat is dus niet zo. Maar als het zo zal zijn dat er iemand uit ons roemrijk geslacht ligt, dan zal ik wel erg nieuwsgierig zijn wat hij/zij dan gedaan heeft. Het zal wel iets met openbare dronkenschap te maken hebben.

Maar ze hebben voorlopig nog wel even rust daar op Overhoeks want al word dat gedeelte van noord helemaal opnieuw ingericht, de toren blijft voorlopig boven op de put staan.

 Met dank aan Ons Amsterdam